ks. prof. UKSW dr hab. Maciej Bała

O duchowości ateistycznej w Radiu RDC

Zapraszam do wysłuchania audycji radiowej o duchowości ateistycznej w Radiu Dla Ciebie. Rozmawiają mgr Joanna Skurzak, asystent w katedrze Filozofii Boga i religii IF UKSW oraz ks. prof. UKSW dr hab. Maciej Bała, kierownik katedry.

Z innej planety: duchowość ateistyczna

 


Francuska duchowość ateistyczna

Asystent w katedrze Filozofii Boga i Religii IF UKSW, p. Joanna Skurzak, otrzymała grant Preludium na badania na francuską duchowością ateistyczną (opiekunem grantu jest ks. prof. M. Bała).

Celem projektu badawczego jest przeanalizowanie specyficznego rozumienia współczesnego ateizmu, który powstał we francuskim środowisku filozoficznym w XX i XXI wieku. Nie jest to ateizm, który tylko odrzuca systemy religijne, ale łączy w sobie w sobie krytykę religii (mniej czy bardziej radykalną) z pozytywną propozycją zastąpienia tradycyjnej duchowości religijnej duchowością ateistyczną. Badania mają na celu weryfikację kilku hipotez. Po pierwsze czy „nowa duchowość” jako propozycja alternatywną dla tradycyjnych „duchowości religijnych”, adresowana do ludzi o przekonaniach ateistycznych jest zbieżna z tradycyjną duchowością religijną? Po drugie, w czym tkwią różnicę w kwestiach rozumienia np. nieśmiertelności człowieka i sposobu przezwyciężania lęku przed śmiercią. Po trzecie, czy nowa „duchowość ateistyczna”, jako uzupełnienie krytyki postaw religijnych może przyczynić się do konwersji osób tradycyjnie religijnych i przyjęcia przez nich duchowości, która nie odwołuje się do osobowej Transcendencji.

Badania zostaną przeprowadzone na podstawie krytycznej analizy tekstów czterech francuskich myślicieli, którzy w swoim dorobku naukowym podejmowali kwestię krytyki religii i „nowej duchowości”, a są nimi: M. Onfray, L. Ferry, M. Gauchet i A. Comte-Sponville.

Przewidywanym efektem badań będzie przygotowanie i wydanie monografii pt. „Francuska duchowość ateistyczna”. W ramach działań popularno-naukowych planowane jest także nagranie kilku audycji radiowych ze specjalistami, które poświęcone francuskiej myśli ateistycznej, które zostaną upublicznione na stronach Radia filozoficznego „Sed contra” (www.radio.filozoficzne.pl).

https://www.ncn.gov.pl/konkursy/wyniki/2017-11-15-opus13-preludium13

 


X Zjazd Filozoficzny

logo_ZFTrwa w Poznaniu X Zjazd Filozoficzny (15-19.09.2015), Sekcja filozofii religii jest bardzo popularna 🙂

Zobacz program – strona zjazdu

Mój referat: Racjonalność wiary w interpretacji J.-L. Mariona


Wprowadzenie do filozofii J.-L. Mariona

Marion_ChPolecam nowe wprowadzenie do filozofii J.-L. Mariona, które ukazało się we Francji: Philosophie de Jean-Luc Marion : Phénoménologie, théologie, métaphysique, éd. Ph. Capelle-Dumant, Paris 2015. Jest to praca zbiorowa, która koncentruje się wokół trzech pól badawczych francuskiego myśliciela.  Pierwsze z nich, to poszukiwanie „nowej fenomenologii”, która, jak zauważa Capelle, we wstępie, oscyluje pomiędzy dziedzictwem Husserlowskim a propozycjami Heideggera. Ostatecznie przybiera ona kształt znanej propozycji: donacji. Autorzy tomu proponują także analizy dwóch, zdecydowanie mniej eksponowanych, zagadnień w twórczości Mariona: jego podejścia do metafizyki (i to nie tylko na zasadzie radykalnej krytyki onto-teologii) oraz jego interpretacji roli teologii. Porzucenie onto-teologii, komentuje dalej Capelle, wcale nie oznacza odejścia od metafizyki. Teologia z kolei, zdaniem Mariona, to nadal interesujące wyzwanie dla racjonalności, i może być ona rozumiana zarówno jako teologia negatywna czy też filozoficzne próby wyartykułowania podstaw wiary.  Działo Mariona oczywiście nie jest jeszcze zakończone, ale dobrze, że pojawiają się już publikację starające się usystematyzować jego osiągnięcia. I z pewnością do takich należy omawiane dzieło pod redakcją Ph. Capelle.


Epistemologia przekonań religijnych

PouivetKolejny tom francuskiej serii serii Cerf  „Filozofia i Teologia” to ksiażka Roger Pouivet, poświęcona epistemologii przekonań religijnych (Épistémologie des croyances religieuses, Cerf, Paris 2013). Jest to publikacja o tyle interesująca, że na gruncie francuskiej filozofii religii, zdominowanej przez nurt fenomenologiczno-heremeneutyczny, publikacje nawiązujące do tradycji analitycznej nie są częstym zjawiskiem. R. Pouivet analizując przekonania religijne stawia dwie zasadnicze hipotezy, które poddaje weryfikacji: po pierwsze wiara jest uprawomocniona racjonalnie, tzn. osoba posiadająca takie poglądy nie powinna być oskarżana o irracjonalizm, po drugie tezy antyrealizmu teologicznego (chrześcijańskie tezy nie opisują żadnych realnych wydarzeń) są fałszywe. Wiara, jak twierdzi autor Épistémologie des croyances religieuses, nie domaga się zanegowania struktur poznawczych, one są obecne w kacie wiary. Nie jest bowiem czymś irracjonalnym przyjęcia twierdzenia za prawdziwe na podstawie innej niż naoczność czy rozumowanie konkuzywne. Analiza konkretnego Objawienia czy przyjęcie wiary na podstawie krytycznej analizy świadectwa innych jest jak najbardziej prawomocne i nie podważa epistemologicznych zasad.  Krytykując antyrealizm teologiczny Pouivet omawia dwie jego zasadnicze formy: sprowadzenia wiary albo do praktyki życiowej albo do estetycznych przeżyć wewnętrznych. W obu wypadkach język religijny nie opisuje rzeczywistości transcendentnej, lecz jedynie przeżycia podmiotu. Religijność powinna całkowicie wyzbyć się jakiejkolwiek metafizyki i epistemologii. Francuski filozof broni przekonań religijnych jako odnoszących się do świata pozapodmiotowego, bo ten wymiar jest fundamentalny dla każdego wyznawcy, co najpełniej wyraża zdanie z Listu św. Pawła „A jeżeli Chrystus nie zmartwychwstał, daremna jest wasza wiara” (1Kor 15,17). Przekonania religijne są jego zdaniem całkowicie racjonalne i prawomocne (nawet jeśli nie dysponujemy dowodem na istnienie Boga) i właśnie tego stanowiska broni francuska publikacja Épistémologie des croyances religieuses.


« Previous Entries

Powered by WordPress | Designed by Elegant Themes

Featuring Recent Posts WordPress Widget development by YD